Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą chorobą skóry rozpoznawaną  u 15% dzieci i  około 2% dorosłych. Przyczyny jej powstawania nie są do końca poznane. Pewne jest jednak jej podłoże genetyczne oraz nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Za podłożem genetycznym choroby wskazuje aż 70% ryzyko występowania atopowego zapalenia skóry u bliźniąt jednojajowych przy 25% ryzyku wystąpienia choroby u bliźniąt dwujajowych. Wyliczono także, że ryzyko zachorowania na atopowe zapalenie skóry u dziecka obojga rodziców z atopią (atopowe zapalenie skóry, katar sienny, astma oskrzelowa) wynosi aż 70%. Choroba tylko jednego rodzica powoduje, że  ryzyko to wynosi nie więcej niż 30%.

Wspomniane wyżej nieprawidłowe działanie układu odpornościowego objawia się nadprodukcją przeciwciał klasy IgE, które kierowane są przeciw wszystkim cząsteczkom, które organizm uzna za niebezpieczne. U osób  chorych na atopowe zapalenie skóry cząsteczkami prowokującymi reakcję alergiczną są: substancje pokarmowe (białko krowie, wołowina, cielęcina, jaja, ryby, truskawki, orzechy, kakao), substancje wziewne (roztocza, kurz, pyłki traw), środki piorące i kosmetyki pielęgnacyjne oraz liczne drobnoustroje (grzyby, bakterie, wirusy).

Przebieg choroby jest zróżnicowany i bezpośrednio uzależniony od wieku pacjenta. Wyróżniamy 3 fazy choroby:

  • Faza pierwsza obejmuje dzieci do 2 roku życia. Pierwsze objawy chorobowe występują jednak nie wcześniej niż w 3 miesiącu życia dziecka. Choroba przeważnie objawia się rumieniem na policzkach i owłosionej skórze głowy.
  • Faza druga rozpoznawana jest między 2 a 12 rokiem życia. W tej fazie choroby zmiany mają inny charakter niż poprzednio. Zmiany najczęściej występują w zgięciach kończyn oraz na nadgarstkach i tułowiu.
  • Faza trzecia, ostatnia, dotyczy młodzieży i osób dorosłych. Zmiany mogą pojawić się na całym ciele i przybierać różny wygląd. U prawie 50% chorych w tej fazie choroby dołącza się dychawica oskrzelowa i/lub katar sienny.

Na każdym etapie choroby jedną z najczęściej zgłaszanych dolegliwości jest uporczywy świąd nasilający się w godzinach nocnych.

Leczenie atopowego zapalenia skóry obejmuje wielokierunkową farmakoterapię i stałe nawilżanie i natłuszczanie suchej, zmienionej chorobowo skóry. W wielu przypadkach niezbędne jest również leczenie przeciwświądowe.